Ý nghĩa khay mứt tết truyền thống người Việt

“Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ, Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh” là những nét đặc trưng tết Nguyên Đán. Còn thiếu gì nữa không nhỉ? Khay mứt tết truyền thống!  – Không chỉ đơn thuần là bánh mứt tết mà còn có chứa đựng những ý nghĩa may mắn, cầu chúc năm mới an lành.

 

Hủ mứt tết truyền thống
Hủ mứt tết truyền thống

Mứt là gì? Nguồn gốc ý nghĩa khay mứt tết

Mùa xuân trăm hoa đua sắc, đất trời dường như se lạnh hơn, hình ảnh quen thuộc mỗi khi “cánh én Coca – cola” báo hiệu mùa tết Nguyên Đán lại đến. Bên cạnh mùi khói nghi ngút cay cay bên nồi bánh chưng xanh, hương thơm mẹ làm hũ kiệu, dưa hành muối… thì chắc chắn không thể thiếu khay mứt tết ngọt ngào cho đầu năm. 

Bạn đã biết ý nghĩa khay mứt tết người Việt chưa? Cùng nhau tìm hiểu nguồn gốc mứt Việt Nam.

Mứt là gì?

Hiểu đơn giản món mứt là chỉ cần ngào với đường, để lửa đun riu riu để cho vị ngọt của đường thấm từ từ vào củ, quả. Đảo mứt đều tay, đun đến khô sệt theo ý muốn là bạn sẽ cho ra thành phẩm. 

Mứt tết
Mứt tết

Khay mứt tết  hay còn gọi ngắn gọn hơn là khay mứt, đó là món ăn ngọt được chế biến từ các loại trái cây, đường trong mứt không chỉ đóng vai trò làm ngọt mứt mà còn giúp bảo quản mứt. Một số loại trái cây thường được dùng làm mứt tạo nên một mâm bánh mứt ngày tết  đa dạng, phong phú như mứt dừa, hạt sen, bí, gừng, cà rốt, vỏ bưởi, vỏ cam, tắc(kim quất)…

Mứt Việt Nam thường là mứt quả được chế biến thành nhiều dạng: mứt đông, mứt nhuyễn, mứt rim, mứt khô.

Nguồn gốc ý nghĩa khay mứt tết Việt

Có lẽ mỗi dịp Xuân về thì khay mứt tết lại trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết. Hầu như trên bàn tiếp khách của nhà nhà đều đẩy đủ bánh kẹo, mứt tết. Mùa “sản xuất” mứt tết thường bắt đầu từ tháng 10 âm lịch để đến gần tết thì mang ra thị trường tiêu thụ. So với các thế hệ 6x, 7x trước thì ngày nay mứt tết dạng công nghiệp được bày bán nhiều hơn. Tuy nhiên, mứt làm bằng tay ở nhà có hương vị truyền thống vẫn được nhiều người ưa chuộng, tín nhiệm hơn bởi không thơm ngon, yên tâm chất lượng, vệ sinh sạch sẽ mà còn thể hiện giá trị văn hóa tinh thần tết Việt.

Ông bà ta kể lại, tết xưa là những món kẹo mứt, các loại hạt khô được làm thủ công. Nhà cao có điều kiện lắm mới chuẩn bị bánh kẹo ngày tết. Hễ cứ thấy chiếc hộp vuông vức hay lục lăng màu đỏ, in hình ông Phúc Lộc Thọ là thấy tết. Ngày còn nhỏ, đứa trẻ nào tới chơi mấy nhà trên phố bởi nhà nào cũng có một khay mứt tết đủ bánh kẹo, hạt dưa đỏ óng, tha hồ được ăn, mà ăn xong lại còn được dấm dúi cho mang về. 

Ý nghĩa khay mứt tết
Ý nghĩa khay mứt tết

Khi nền kinh tế mở cửa, hàng hóa nhập khẩu nhiều, thậm chí giờ đã quá quen với mọi người, mặt hàng được sản xuất công nghiệp đa dạng mẫu mã đáp ứng xu hướng hiện thời, nhưng bên cạnh sự bộn bề của nhịp sống công nghiệp tiện lợi thì đã “giải phóng” phụ nữ khỏi bếp núc cùng những giá trị truyền thống. Nhiều chị em “ tặc lưỡi”: bày ra làm chi, ăn không bao nhiêu, tốn thời gian vì thế mà tết trở nên “nhạt” hơn xưa.

Khay mứt tết Việt 3 miền Bắc – Trung – Nam

  • Mứt hạt sen trần – con cháu đầy nhà
  • Mứt dừa – gia đình sum vầy
  • Mứt gừng – cuộc sống đầm ấm, hạnh phúc

Miền Bắc

Mỗi miền sẽ có đặc trưng trên khay mứt tết riêng, như ở miền bắc – nơi mà văn hóa ẩm thực vô cùng đa dạng, mọi thứ được chăm chút tỉ mỉ. Thời tiết ở miền Bắc tết thường mưa phùn xen cái se lạnh, do đó các cụ thường thưởng thức các món như hạt bí rang thơm nức, bánh Sampa dài phủ đường, chè lam, kẹo lạc, mứt gừng cay the bên cạnh ly trà Thái Nguyên. Đến nhà nào mà trưng kẻo Hải Hà được coi là đó “sang” nhất hồi ấy.

Những ngày đầu năm, nếu ngậm 1 viên kẹo ngọt ngào mong muốn năm mới “ngọt ngào”, tràn đầy yêu thương như viên kẹo. Kẹo lạc hay còn gọi đậu phộng được coi là “hạt trường thọ” bởi đây là món ăn lành mạnh, dinh dưỡng tương đương nhiều loại trái cây.

Mứt Kim Quất(tắc): Hình ảnh cây quất đơm hoa kết trái dộ tháng 6 âm, khi làm mứt tạo ra 7 cánh hoa vàng óng mang ý nghĩa may mắn, thịnh vượng.  Ngậm miếng mứt quất sẽ có độ ngọt, the the, tê tê đầu lưỡi, mứt quất có tác dụng kích thích tiêu hóa, chữa ho.

Chè Lam, thức quà hấp dẫn, là một bầu ký ức tuổi thơ ngọt ngào ngày tết. Chè Lam có sự dẻo dẻo của gạo nếp, bùi bùi của lạc vừng thơm và ngọt thanh của đường mía. 

Miền Nam 

Miền Nam – miền Tây nổi tiếng với xứ dừa, vì vậy khay mứt tết chắc chắn không thể thiếu mứt dừa dẻo, ngọt dịu, bắt mắt với nhiều màu sắc khác nhau như trắng – xanh lá – hồng. Mứt dừa dễ làm nên thường được các mẹ lựa chọn tự tay vô bếp trổ tài “nữ công gia chánh”. Nguyên liệu chính của món mứt dừa là làm từ cơm dừa bào sợi dài, đường cát trắng, ngoài ra còn thêm nước cốt lá dứa, cà rốt để tạo màu thêm bắt mắt.

Mứt bí đao lớp ngoài bao quanh bởi lớp đường sên được kết tinh trắng tinh, bên trong dẻo bởi bí đao có tính mát, khoáng chất bổ dưỡng thơm ngon và mang nhiều ý nghĩa may mắn trong năm mới. Công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải khát, tiêu độc

Miền Trung

Ở miền Trung bánh in là một trong những đặc sản xứ Huế đậm nét ẩm thực cung đình, ra đời từ thời nhà Nguyễn, thức bánh được dân lên vua vào dịp tết Nguyên Đán. Ý nghĩa chúc vua trường thọ nên dần trở thành thức bánh không thể thiếu vào mỗi dịp tết. 

Khay mứt tết miền Trung
Khay mứt tết miền Trung

Riêng miền Trung, ngoài những món đặc trưng trên của miền Bắc – Nam “ du nhập” vào, miền trung còn nổi tiếng bánh thuẫn (hay còn gọi là bánh thửng), bánh được làm từ bột mì tinh và trứng gà. Đầu bánh bung như hình dạng những cánh hoa mai nở xòe, tượng trưng cho ngày tết ở miền trung và miền nam Việt Nam. 

Bánh thuẫn còn mang ý nghĩa nguyện chúc gia đình năm mới bình an, hạnh phúc, may mắn. Ngày tết cùng nhau quây quần bên chiếc bánh ngọt ngào, mềm mịn thì còn gì trọn vẹn hơn! 

Trên đây là bài viết tổng hợp về khay mứt tết 3 miền Việt Nam, để đọc tiếp những bài viết hộp mứt tết như nên chọn hộp quà tặng tết tặng người thân, bạn bè như thế nào cho ý nghĩa, giá khoảng bao nhiêu, chuẩn bị mâm bánh kẹo tết như nào cho mới lạ… tất cả sẽ có ở những bài viết tiếp theo.

Quý độc giả có nhu cầu thêm về dịch vụ hộp quà tết, gia công hộp quà tết đẹp tại TPHCM, vui lòng chat online trực tiếp qua website chúng tôi liên hệ chúng tôi hopquatet.vn hoặc gọi vào hotline 0903 342 137 để được nhân viên của chúng tôi hỗ trợ bạn nhanh nhất.